Babygebarentaal: wanneer je er geen woorden voor hebt

Gebarentaal voor baby’s en jonge kinderen

Baby’s kunnen nog niet praten en peuters kunnen misschien nog niet altijd de juiste woorden vinden. Maar dat wil niet zeggen dat ze niet kunnen communiceren. Want dát kunnen ze wel, al is het in hun eigen taal. Hoe zorg je ervoor dat je als volwassene dezelfde taal kunt spreken als je kind, wanneer woorden nog niet toereikend zijn? Hiervoor is een speciale gebarentaal ontwikkeld met passende baby- en kindgebaren. Dit is niet hetzelfde als de gebarentaal van een doventolk, want dat is een complete taal. Bij baby- en kindgebaren worden woorden of begrippen, vertaald naar een voor de hand liggend, simpel gebaar. Joanne de Vries, pedagogisch medewerker bij IKC Borgman Oosterpark, heeft zich samen met haar collega’s verdiept in deze bijzondere vorm van gebarentaal.

Baby- en kindgebaren zijn vaak voor de hand liggende en simpele gebaren

Joanne: “Een tijdje geleden lazen we over baby- en kindergebarentaal. We waren meteen enthousiast en geraakt. We besloten het ook bij de kinderen op onze groep te gaan gebruiken. Voor onszelf vinden we het mooi omdat het een manier is om baby´s en jonge kinderen beter te begrijpen. Voor de kinderen is het mooi, omdat je ze zo een manier geeft om zichzelf duidelijk te maken als ze nog niet de juiste woorden kunnen gebruiken. Dat scheelt veel frustratie!”

Spiegelen en imiteren

Kraaien, pruttelen, huilen of andere geluiden maken. Baby’s communiceren constant met hun omgeving. Maar hoe weet je nou of een baby of dreumes jou ook daadwerkelijk begrijpt? Joanne: “Of een kind je begrijpt, zie je aan de blik of aan de reactie, ook als ze nog maar een maand of acht zijn. Ze doen je bijvoorbeeld na, worden blij, gaan glimlachen of worden misschien wel boos. Ook gaan ze het gebaar vervolgens zelf gebruiken en herhalen. Dat is dan niet helemaal precies hetzelfde gebaar, maar het lijkt er wel op. En als je even ‘doorvraagt’ en de reactie ziet, weet je snel wat het kind bedoelt.”

Kinderen kunnen iets duidelijk maken, zonder dat ze uit hoeven te spreken

Hoe gaat dit in de praktijk?

Stel dat de kinderen na het eten nog even mogen spelen. Op een gegeven moment komt één van de kinderen naar de pedagogisch medewerker. Ze wijst naar de slaapkamer en maakt een slaapgebaar. Daarmee vertelt ze dat ze moe is en graag naar bed wil. Ze kent de woorden nog niet, maar ze maakt wel duidelijk wat ze wil zeggen. Ook als ouder of verzorger kun je dezelfde taal als je kind leren spreken. Joanne: “Laatst vertelde een moeder dat haar kind ‘s nachts wakker was geworden, dat ze erg moest huilen en een gebaar met de handjes maakte. Toen ze het gebaar aan me liet zien, vertelde ik dat dit het gebaar was van drinken. Haar dochter was inderdaad stil geworden na een slokje water. Nu herkent de moeder dit gebaar een volgende keer.”

Herfstbladeren SKSG Baloe Kinderopvang Peuterspeelzaal Oosterpark Groningen

Gebaar van de maand

Omdat het zoveel toevoegt aan de communicatie tussen volwassene en kind, delen Joanne en haar collega’s regelmatig gevaren met ouders en verzorgers. Joanne: “Zo maken we elke maand een nieuwsbrief met ‘het gebaar van de maand’. Dat delen we dan met een plaatje en soms met een filmpje. In de nieuwsbrief staan ook de gebaren die we al hebben gehad. Daarnaast hangt er een poster met de gebaren die we gebruiken aan de muur. Regelmatig komen ouders bij ons met vragen wat een bepaald gebaar betekent. Ze zijn heel enthousiast!”

Babygebaar voor poetsen SKSG

Joanne en haar collega’s hebben dit gebaar zelf bedacht. Met je handen tegen je wangen, betekent poetsen.

Babygebaar voor werken SKSG

Het gebaar waarbij je de vuisten op elkaar drukt, betekent werken.

Toename zelfvertrouwen

Wat draagt deze manier van communiceren bij, behalve dat kind en volwassene elkaar beter kunnen begrijpen? Joanne: “We merken dat kinderen meer zelfvertrouwen krijgen door deze vorm van communiceren. Er zijn minder frustraties, omdat ze eerder worden begrepen. En daarnaast is het een ondersteuning van de taalontwikkeling doordat het de woordenschat vergroot. Niet alleen kinderen en hun ouders en verzorgers hebben er heel veel aan, ook wij zijn er ontzettend blij dat we deze manier van communiceren onder de knie hebben gekregen!”

BABY'S EN PEUTERS COMMUNICEREN AL

BABY'S EN PEUTERS COMMUNICEREN AL

Kinderen communiceren al van jongs af aan met je. Dit doen zij in hun eigen taal. Dankzij deze speciale gebarentaal kun je als ouder of verzorger leren om dezelfde taal te spreken.

GROEI VAN HET ZELFVERTROUWEN

GROEI VAN HET ZELFVERTROUWEN

Dankzij gebarentaal kunnen jonge kinderen en volwassenen elkaar beter begrijpen. Het effect is onder andere een groei van het zelfvertrouwen en de woordenschat wordt vergroot.

MINDER FRUSTRATIE BIJ KINDEREN

MINDER FRUSTRATIE BIJ KINDEREN

Wanneer je kind zich niet goed kan uiten en jij als ouder of verzorger hem of haar niet begrijpt, levert dat frustratie op. Dankzij deze speciale gebarentaal, kunnen kind en volwassene elkaar beter begrijpen.

Babygebaren Baby Kind Blog SKSG Kindontwikkeling

Joanne de Vries is pedagogisch medewerker bij IKC Borgman Oosterpark. Een aantal maanden geleden is ze op de babygroep, samen met een paar collega’s, gestart met baby- en kindgebaren. Dankzij deze manier van communiceren kunnen volwassenen leren om kinderen eerder en beter begrijpen. Kinderen kunnen vanaf een leeftijd van ongeveer acht maanden de gebaren, weliswaar op hun eigen manier, nadoen. Dankzij gebaren kunnen ook hele jonge kinderen delen wat ze zien, horen, voelen en willen. Wil je meer weten over baby- en kindgebaren? Neem dan een kijkje bij Taal voor Taal.

IKC Borgman Ebbinge baby gebarentaal